What's new

[Chia sẻ] 37 ngày ở Tongatapu...chuyện đáng lẽ không kể

Thật tôi không biết nên bắt đầu từ đâu. Trong năm giác quan có lẽ thính giác của tôi nhạy nhất, nên nói về âm thanh trước cho dễ bắt chuyện. Hiện tại tôi đang ngồi đánh máy những dòng này trong một căn phòng chỉ để hé cửa sổ ngón tay út không lọt qua được mà nghe hỗn hợp âm thanh lớn nhỏ khác nhau; tiếng nhạc xập xình non-stop từ con đường lớn phía trước, nghe giai điệu như đang đến bài Macarena, tiếng trẻ con tiểu học la í ới vì đang giờ ăn trưa, tiếng cô giáo hơi ồm ồm lọt phía sau, tiếng một cô nhân viên phòng mạch đang cười qua điện thoại sát cửa, tiếng máy lạnh phà ngay sau lưng…Tôi có thể phân biệt từng âm thanh kia nhưng không thể tách rời từng tiếng rỏ ràng. Chưa nói đến ngôn ngữ mới tôi vừa làm quen chưa được hai tuần, tiếng Tonga.

Hay âm thanh tôi nghe được từ phòng khách nhà mình tối qua. Nhà hàng xóm có tiệc. Âm thanh vọng qua là tiếng nhạc lúc lớn chói tai lúc nhỏ xíu xiu như tiếng muỗi, tiếng hát của một nhóm người, tiếng trẻ con ré lên rồi tiếng cười rít rít, giọng của mấy em vừa vỡ tiếng gọi nhau. Cộng thêm tiếng chó sủa vẳng lại từ căn nhà đầu đường, mà không phải tiếng của một con đâu, tôi đoán chắc chừng bốn bạn đang bàn chuyện cuối ngày. Và ngay cửa sau nhà tôi, tiếng mấy mẹ con heo ột ịch trên đám lá khô, tiếng gió rẹt qua làm rụng một trái sa kê xén vô thành thau nước dành cho heo uống.

Thế đấy, âm thanh chung quanh là thứ tôi phải làm quen đầu tiên khi đặt chân đến Nuku’alofa, thủ đô của Tonga. Lúc nào bên tai cũng có ít nhất một hai tiếng động gì đó, bất cứ ở đâu. Không như ở Melbourne, có những trưa cuối tuần hai mắt tôi dán vào trang sách và dỏng tai nghe..im lặng.

Kể nghe.

Câu hỏi nhắm về hướng tôi nhiều nhất trong sáu tháng qua luôn bắt đầu bằng tại sao. Tại sao muốn làm thiện nguyện? Tại sao lại bỏ ngang vị trí công việc quá ngon you đang có? Tại sao chăn ấm nệm êm xe chạy bon bon không chịu lại tìm tới những nơi tệ hơn cả nơi mình sinh ra? Tại sao lúc này? Tại sao dịch bệnh, bạo động đang lan tràn khắp nơi mọi người đóng cửa tránh đi lại mà mình lại chọn bôn ba? Tại sao đi tới mười hai tháng mà không phải là ba hay sáu tháng? Tại sao là Tonga? Tại sao không chọn những nước ít thiên tai hơn một tí?.... The list goes on. Chưa kể những câu hỏi bắt đầu bằng chữ khác tại sao. Dấu chấm hỏi rất nhiều nhưng tất cả điều bắt nguồn từ một điều duy nhất, lo cho sự an toàn của tôi. Tôi có thể trả lời, giải thích từ tốn hầu hết các câu hỏi, khi nào lắc léo bí quá thì cười trừ.

Vô số câu hỏi nhưng giờ nhớ tôi trả lời vỏn vẹn chỉ lặp đi lặp lại mấy câu.

Vì đó là đam mê, đặt chân lên một vùng đất lạ.
Vì nguyện vọng làm thiện nguyện ở nước ngoài từ đó giờ.
Vì lời hứa với chính mình, cho phép mình nghỉ một năm, đi đâu làm gì chưa biết.
Vì lúc này hợp lý, đúng lúc đúng thời điểm. Time is the key. Hợp lý kiểu gì chắc tôi phải viết một bài dài khác.
Vì công việc thiện nguyện này có liên quan tới những gì tôi làm từ mười mấy năm nay, nói nhỏ nhe, tự tin mình đã làm rất khá.
Vì việc này Tonga đang cần người. Thời gian lâu mau mình không tự quyết được.
Và vì gì gì đi nữa thì tôi biết đi đâu, đi bao lâu tôi cũng sẽ có một nơi để trở về.

Xưa giờ khi tôi đã quyết định việc gì thì rất hiếm khi thay đổi, vì thường tôi suy nghĩ khá lâu trước khi quyết, not impulsvie decision. Cản thì ai nghe qua cũng cản, quyết liệt hay không thôi nhưng đến ngày tôi rời nhà, từ gia đình bạn bè đồng nghiệp ai cũng ủng hộ.
Từ lúc nộp đơn xin đến lúc biết mình được nhận là gần 6 tháng, qua rất nhiều cuộc phỏng vấn, test, giấy tờ, khám sức khoẻ…phải nói là nhiều lúc tôi muốn bỏ cuộc vì gian nan hơn từ đó giờ mình xin việc gấp mấy lần. Đầu tháng Hai tôi mới chắc chắn mình sẽ đi, các việc sắp xếp từ đó trở đi như là lướt sóng chứ nói chạy cũng chưa đủ nhanh, đủ rock, đủ nhức đầu.

Nói thật, ngắn gọn thôi. Tôi biết mình may mắn.

79003BF0-8D3A-4FC6-8E70-71A9C20AEE77.jpeg

Và có tỉ chuyện mình tính thì tính vậy thôi chứ chuyện gì sẽ xảy ra ngày mai không ai lường trước được.



E56A1346-5D22-425D-AE13-D14295425EA0.jpeg
CAADD38F-C779-4E5C-8872-C9148FF70EFD.jpeg
 
“Ở đây có một quán ăn Việt.”
“Thiệt?”
“Ừ. Hôm nào đi ăn hén.”

Một trong những cuộc đối thoại đầu tiên giữa tôi và bạn ở cùng nhà.

Ngạc nhiên hết sức. Và mừng. Dù chẳng quen biết, không cần giáp mặt nhưng mỗi lần ở một nơi lạ mà nghe có người Việt tự nhiên tôi thấy ấm ấm. Mà lại là ở Tonga nữa chứ; cái đảo quốc chỉ hơn một trăm nghìn dân chứ mấy. Tôi tưởng chỉ có mình tôi An Nam thứ thiệt, điên thứ thiệt (ngôn ngữ của hầu hết người quen khi biết tôi chọn đến đây thiện nguyện 1 năm) khi chọn cái nơi khỉ chẳng ho nổi mà cò cũng tắt tiếng này. Thay bằng chó sủa inh tai sớm tối.

Bạn cùng nhà chưa kịp dẫn đi ăn tôi đã đi lạc tới quán vào một xế đẹp trời. Đổ thừa những con đường không tên. Hôm đó tôi chọn một ngả khác đi về nhà từ chợ Talamahu.

Hoá ra quán rất gần nhà tôi, chắc chưa đến 10 phút đi bộ. Bề mặt trông rất mới, diện tích rộng, đằng trước có thể đậu ngang 10 chiếc xe, tông màu xám với bảng hiệu Vietnamese Cafe đỏ chói. Hoành tráng hơn trong tưởng tượng của tôi. Bước vào trong tôi càng ngạc nhiên hơn với độ rộng, trần cao, thoáng và ngăn nắp. Có mười mấy cái bàn đủ size, từ 2 ghế đến 6-7 ghế chung quanh. Khách có thể ngồi lại ăn hoặc mua mang đi. Thực đơn đồ mặn đồ ngọt đa quốc, rồi sinh tố, cafe đủ cả, mà hình như bánh ngọt chiếm đa số. Khách đông, toàn người bản xứ.

Tôi đứng phía có thực đơn đồ ăn Việt “nghiên kíu” hơi lâu. Cuối cùng chọn cà phê sữa đá...vì thèm. Lâu rồi không được uống mà. Em nhân viên tiếp tôi trẻ măng, đẹp trai nhất quán lúc đó vì hai bé nhân viên còn lại đều là người Tonga.

Sau khi trao đổi tiếng Anh vài câu tôi bèn nói tiếng Việt ‘Chắc chủ quán người Việt, thực đơn nét chữ Việt rành đều ’. Số là sau vài lần ghé quán Việt ở những nước khác biết được chủ không phải người Việt nên từ đó tôi hay hỏi mấy em nhân viên khi vào một quán mới. Em ‘ủa’ rồi cả hai cùng cười. Cái cười của những người cùng gốc trên một đất nước xa lạ lúc nào cũng vang, cũng ngỡ ngàng như một mối nối vô hình tưng âm lên.

Em tự giới thiệu là cháu của hai vợ chồng chủ quán. Nói chưa hết câu ẻm quay vào kêu lớn có khách người mình nè rồi đi ra phía sau màn chắn thuộc phần bếp. Mấy phút sau em quay ra mang theo ly cà phê đưa tôi và chị chủ đi phía sau. Bọn tôi chào hỏi, tự giới thiệu tại sao mình có mặt trên đất này và cùng ngạc nhiên. Anh chị từ NZ. Sau một chuyến du lịch ở Tonga họ thích quá nên quyết định khăn gói qua đây mở quán. Được vài năm rồi. Chị kể ban đầu cũng khó khăn, vừa có khách biết tới thì bão Gita làm sập gần hết quán. Mất nhiều tháng xây sửa lại, may, giờ nhiều khách biết đến quán hơn nên cũng khá. Nghe mừng. Chị còn rủ khi nào có hội hè sẽ rủ em.

Ly cà phê sữa đá hôm đó thơm ngon hơn bình thường bạn ạ.

Buổi chiều đó tôi kể với bạn cùng nhà vụ đi lạc ngang Vietnamese cafe. Chắc duyên. Bạn nói thêm, mừng vì quán giờ đông hơn trước nhiều; hôm trước cứ tưởng sau bão họ đóng luôn vì thiệt hại nhiều quá, cứ tưởng tao sẽ không còn ăn được món gỏi có mùi rau thơm ơi là thơm. Ừ, thiệt mừng.

Tôi còn ghé quán thêm ba lần nữa. Ghé mỗi khi thèm trò chuyện bằng tiếng Việt. Mua gì mua, lần nào cũng có một ly cà phê. Lần cuối cùng tôi ăn tối với hai bạn Úc đi cùng chuyến thiện nguyện và bạn cùng nhà. Tôi đùa, mấy nay ở nhà nấu đồ ăn Việt nhưng không ra mùi Việt lắm, ở đây mới đúng vị nè. Hôm đó bọn tôi ăn một bữa hoành tráng: bánh hỏi thịt nướng, chả giò, gỏi gà và phở. Mỗi người thử mỗi thứ một ít. Một buổi tối đầy tiếng cười và đầy mùi nước mắm quen thuộc.

Ba ngày sau bọn tôi rời đảo. Cứ tưởng về vài tháng hết dịch sẽ quay lại. Ai ngờ.

Ở đời có những bất ngờ
Lật tung bao kẻ thờ ơ như mình
May sao những sớm yên bình
Dỗ lòng đời mấy chuyên chinh cũng đừng
Bên lề mắt dõi dửng dưng...
 

Attachments

  • AE34797A-73D5-44AD-997A-2BBB521F1BEA.jpeg
    AE34797A-73D5-44AD-997A-2BBB521F1BEA.jpeg
    344.8 KB · Views: 12
“Ở đây có một quán ăn Việt.”
“Thiệt?”
“Ừ. Hôm nào đi ăn hén.”

Một trong những cuộc đối thoại đầu tiên giữa tôi và bạn ở cùng nhà.

Ngạc nhiên hết sức. Và mừng. Dù chẳng quen biết, không cần giáp mặt nhưng mỗi lần ở một nơi lạ mà nghe có người Việt tự nhiên tôi thấy ấm ấm. Mà lại là ở Tonga nữa chứ; cái đảo quốc chỉ hơn một trăm nghìn dân chứ mấy. Tôi tưởng chỉ có mình tôi An Nam thứ thiệt, điên thứ thiệt (ngôn ngữ của hầu hết người quen khi biết tôi chọn đến đây thiện nguyện 1 năm) khi chọn cái nơi khỉ chẳng ho nổi mà cò cũng tắt tiếng này. Thay bằng chó sủa inh tai sớm tối.

Bạn cùng nhà chưa kịp dẫn đi ăn tôi đã đi lạc tới quán vào một xế đẹp trời. Đổ thừa những con đường không tên. Hôm đó tôi chọn một ngả khác đi về nhà từ chợ Talamahu.

Hoá ra quán rất gần nhà tôi, chắc chưa đến 10 phút đi bộ. Bề mặt trông rất mới, diện tích rộng, đằng trước có thể đậu ngang 10 chiếc xe, tông màu xám với bảng hiệu Vietnamese Cafe đỏ chói. Hoành tráng hơn trong tưởng tượng của tôi. Bước vào trong tôi càng ngạc nhiên hơn với độ rộng, trần cao, thoáng và ngăn nắp. Có mười mấy cái bàn đủ size, từ 2 ghế đến 6-7 ghế chung quanh. Khách có thể ngồi lại ăn hoặc mua mang đi. Thực đơn đồ mặn đồ ngọt đa quốc, rồi sinh tố, cafe đủ cả, mà hình như bánh ngọt chiếm đa số. Khách đông, toàn người bản xứ.

Tôi đứng phía có thực đơn đồ ăn Việt “nghiên kíu” hơi lâu. Cuối cùng chọn cà phê sữa đá...vì thèm. Lâu rồi không được uống mà. Em nhân viên tiếp tôi trẻ măng, đẹp trai nhất quán lúc đó vì hai bé nhân viên còn lại đều là người Tonga.

Sau khi trao đổi tiếng Anh vài câu tôi bèn nói tiếng Việt ‘Chắc chủ quán người Việt, thực đơn nét chữ Việt rành đều ’. Số là sau vài lần ghé quán Việt ở những nước khác biết được chủ không phải người Việt nên từ đó tôi hay hỏi mấy em nhân viên khi vào một quán mới. Em ‘ủa’ rồi cả hai cùng cười. Cái cười của những người cùng gốc trên một đất nước xa lạ lúc nào cũng vang, cũng ngỡ ngàng như một mối nối vô hình tưng âm lên.

Em tự giới thiệu là cháu của hai vợ chồng chủ quán. Nói chưa hết câu ẻm quay vào kêu lớn có khách người mình nè rồi đi ra phía sau màn chắn thuộc phần bếp. Mấy phút sau em quay ra mang theo ly cà phê đưa tôi và chị chủ đi phía sau. Bọn tôi chào hỏi, tự giới thiệu tại sao mình có mặt trên đất này và cùng ngạc nhiên. Anh chị từ NZ. Sau một chuyến du lịch ở Tonga họ thích quá nên quyết định khăn gói qua đây mở quán. Được vài năm rồi. Chị kể ban đầu cũng khó khăn, vừa có khách biết tới thì bão Gita làm sập gần hết quán. Mất nhiều tháng xây sửa lại, may, giờ nhiều khách biết đến quán hơn nên cũng khá. Nghe mừng. Chị còn rủ khi nào có hội hè sẽ rủ em.

Ly cà phê sữa đá hôm đó thơm ngon hơn bình thường bạn ạ.

Buổi chiều đó tôi kể với bạn cùng nhà vụ đi lạc ngang Vietnamese cafe. Chắc duyên. Bạn nói thêm, mừng vì quán giờ đông hơn trước nhiều; hôm trước cứ tưởng sau bão họ đóng luôn vì thiệt hại nhiều quá, cứ tưởng tao sẽ không còn ăn được món gỏi có mùi rau thơm ơi là thơm. Ừ, thiệt mừng.

Tôi còn ghé quán thêm ba lần nữa. Ghé mỗi khi thèm trò chuyện bằng tiếng Việt. Mua gì mua, lần nào cũng có một ly cà phê. Lần cuối cùng tôi ăn tối với hai bạn Úc đi cùng chuyến thiện nguyện và bạn cùng nhà. Tôi đùa, mấy nay ở nhà nấu đồ ăn Việt nhưng không ra mùi Việt lắm, ở đây mới đúng vị nè. Hôm đó bọn tôi ăn một bữa hoành tráng: bánh hỏi thịt nướng, chả giò, gỏi gà và phở. Mỗi người thử mỗi thứ một ít. Một buổi tối đầy tiếng cười và đầy mùi nước mắm quen thuộc.

Ba ngày sau bọn tôi rời đảo. Cứ tưởng về vài tháng hết dịch sẽ quay lại. Ai ngờ.

Ở đời có những bất ngờ
Lật tung bao kẻ thờ ơ như mình
May sao những sớm yên bình
Dỗ lòng đời mấy chuyên chinh cũng đừng
Bên lề mắt dõi dửng dưng...
Hix, anh ơi, anh viết lần cuối từ ngày 20.4.2020 mà đến ngày hôm qua ngày 13.6.21 anh mới viết lại, thật sự rất hay ạ, cả phong cách viết, người viết và nơi để viết... Rất mong anh viết thêm và viết cho đến hết ạ
 
@hoaminh: Đính chính, kêu chị đi nhe bạn HoaMinh. Làm mình nãy giờ đọc tới đọc lui viết đi viết lại sợ thiếu dịu dàng. :))
—-
Hôm kia nói chuyện 18 tháng qua chợt nhớ góc chợ cá ngoài trời nằm gần bến cảng, dọc theo một đoạn đường ven biển ở trung tâm Nuku’alofa. Cái nơi lần đầu tiên tôi được biết đến nhờ bà chief pharmacist (dược sĩ trưởng của cả Tonga) chở ghé ngang. Hôm đó cũng là lần đầu tiên hai bên gặp mặt nhau để bà chở tôi đến nơi tôi sẽ làm cả năm, để giới thiệu với các bạn làm chung. Khi ngồi trên xe tôi nói hôm bữa giờ qua tôi tính mua hải sản tươi về nấu ăn mà chưa biết mua chỗ nào. Kết quả là ghé đây. Mua sò mua cá xong tôi lại nói không biết bên này có sả để hấp sò hay không. Lo gì, bà nói, đằng bãi đậu xe sau chỗ làm có mấy bụi to tướng. Thiệt. Có ba bụi to.

Dân ở đây họ không biết dùng củ/tép sả để ướp hay nấu ăn. Họ chỉ lấy lá nấu uống bằng cách hái một nắm lá sả bỏ vô ấm đổ đầy nước mưa rồi bấm điện nấu thôi. Một loại trà tươi, thơm và dễ uống. Tôi mê.

Buổi chiều đó tôi được chở về nhà, tay cầm mấy tép sả to được một cô sẽ làm chung nhổ cả rễ rồi gói cẩn thận trong bao. Biết thêm một món trà mới giúp dễ tiêu ấm bụng mỗi lần ăn đồ tươi nhiều.

Biết thêm cái chợ cá gần nhà bán đồ thật tươi thật rẻ, nơi tôi lê la nhiều lần trong thời gian ở đảo. Biết thêm món ota ika, cá tươi trộn với nước chanh tươi rau cải dưa leo tuỳ thích tiêu ớt hành và nước cốt dừa. Một món rặt Tonga và các nước thuộc Nam Thái Bình Dương nơi cá biển tươi dư dã. Hơi giống món ceviche của Peru, chỉ khác ota ika có nước cốt dừa. Sẽ nói chi tiết hơn về món đặc sản này ở một post khác.

Bởi vậy khi đến một nơi lạ nếu bạn muốn biết gì thì nên hỏi, đừng ngại. Nếu người kia không trải lời được câu hỏi của bạn họ sẽ hỏi người kia hoặc người kia nữa. Theo kinh nghiệm cá nhân tôi, bảo đảm trên 90% thắc mắc của bạn sẽ được người địa phương giải đáp/giúp bằng cách này hay cách khác, dù bạn là khách du lịch hay dù bạn đến với một nhiệm vụ gì gì đi nữa. Không biết, cứ hỏi.

Trước khi xắn tay áo ống quần làm việc gì dù nhỏ dù to trong một nền văn hoá mới, với người bản địa thì việc quan trọng nhất vẫn là hội nhập. Mà để hoà vào với họ thì trước tiên mình phải sống như cách họ sống cái đã. Từ ăn đến ở đến cách đi đứng trò chuyện… May, tôi dễ thích nghi và quen ở đâu ngủ đâu cũng được. Tôi hay đùa mỗi lần đi xa tôi như một người khác ở nhà 270 độ, 360 độ là nói thách cần trả giá.

Ở nhà sống như Đoàn gia
Đi la cà nhìn thua xa Cái Bang đệ tử

Hai câu thơ trên tôi đã viết sau nhiều chuyến đi trước nhưng tới Tonga rồi mới thấy thấm đậm. Ai mê kiếm hiệp Kim Dung sẽ hiểu tôi muốn nói gì. Nói cho dễ hiểu, khi ở nhà tôi tươm tất chừng mực bi nhiêu thì khi đi xa tôi lè phè bấy nhiêu, như một kẻ đi bụi, hay ăn lề đường ở hostel ở Airbnb trong vùng đáng lẽ không nên qua đêm và ở ké nếu có chỗ. Người quen gặp tôi trên đất lạ thường giật mình mém té ngửa.

À, còn nữa, dưới đây là một đoạn tôi viết chia sẻ với tổ chức thiện nguyện sau khi trở về có liên quan tới vụ trà sả:

“…Gone are the days when we were waken up by multiple sounds stretching all over the decibel scale; church bells, kids giggling, dogs barking/fighting, roosters crow and pigs ecccccy (my new vocab, created by me in Tonga), breadfruits bang on colorbond roof, neighbours knocking with breakfast in hands...Didn’t expect a workmate would yank a bunch of lemongrass from our work carpark and taught me how to brew lemongrass tea on my first day….”

7F5D308B-9267-41B0-919B-F5C8E9662A04.jpeg

36669A13-86AB-4751-AE89-BBA80EA4801B.jpeg
 
Last edited:

Hỏi Phượt

Forum statistics

Threads
42,154
Bài viết
1,083,107
Members
181,415
Latest member
maybomcapnuoc
Top